سيد محمد حسن بني هاشمي خميني

335

توضيح المسائل مراجع ( فارسي )

چنانچه بيشتر از آن مقدار بار كند و آن حيوان بميرد يا معيوب شود ضامن است . و نيز اگر مقدار بار را معين نكرده باشند و بيشتر از معمول بار كند و حيوان تلف شود ، يا معيوب گردد ضامن مىباشد ( 1 ) اين مسأله ، در رسالهء آيات عظام : اراكى و مكارم نيست ( 1 ) گلپايگانى ، خوئى ، تبريزى ، صافى : و در هر دو صورت ، اجرت زيادى بار را بر حسب معمول نيز بايد بدهد . بهجت : و در هر صورت اجرت استفادهء بيش از آن را نيز بايد بر حسب معمول بپردازد . فاضل : و اجرت مقدار زياده را هم بدهكار است . سيستانى : مسأله اگر حيوانى يا وسيله‌اى را اجاره كند و معيّن نمايد كه چقدر بار بر آن بگذارد ، چنانچه بيشتر از آن مقدار بار كند و آن حيوان يا وسيله ، تلف يا معيوب شود ، ضامن است ؛ و همچنين است اگر مقدار بار را معين نكرده باشند ولى بيشتر از معمول بار كند و در هر دو صورت اجرت زيادى را بر حسب معمول نيز بايد بدهد . مسأله 2203 اگر حيوانى را براى بردن بار شكستنى اجاره دهد چنانچه آن حيوان بلغزد ، يا رم كند و بار را بشكند صاحب حيوان ضامن نيست . ولى اگر بواسطهء زدن ( 1 ) و مانند آن ( 2 ) كارى كند كه حيوان زمين بخورد و بار را بشكند ضامن است . ) * اين مسأله ، در رسالهء آيات عظام : اراكى و بهجت نيست ( 1 ) سيستانى : اگر بواسطهء زدن به مقدار غير معمول . . ( 2 ) مكارم : يا كوتاهى در هدايت حيوان از راه مورد اطمينان حيوان به زمين خورد و بار را بشكند ضامن است ، همچنين در مورد چپ شدن اتومبيلها و تلف شدن بارها اگر تخلفات يا كوتاهى او ، سبب تلف گردد ضامن است ، امّا اگر اتومبيل سالم به علتى بعضى از قسمتهايش بشكند و چپ شود و بار تلف گردد ضامن نيست . مسأله 2204 اگر كسى بچه‌اى را ختنه كند و ضررى به آن بچه برسد ، يا بميرد چنانچه بيشتر از معمول بريده باشد ( 1 ) ضامن است و اگر بيشتر از معمول نبريده باشد ضامن نيست ( 2 ) اين مسأله ، در رسالهء آيت الله اراكى نيست ( 1 ) بهجت : به طورى كه بگويند تعدّى كرده ، ضامن است ، ولى اگر بيشتر از معمول نبريده ضامن نيست ، و اين در صورتى است كه به ولىّ بچه گفته باشد كه در صورت حدوث ضرر ، او ضامن نيست . ( 2 ) گلپايگانى ، صافى : اگر فقط به او رجوع شده باشد ضامن نيست و امّا اگر تشخيص ضرر داشتن يا ضرر نداشتن را هم به عهدهء او گذاشته باشد جراح ضامن است . فاضل : اگر متخصّص بوده و بيشتر از معمول نبريده باشد ضامن نيست ، امّا اگر تشخيص ضرر داشتن يا ضرر نداشتن را هم به عهدهء او گذاشته باشند جراح ضامن است .